Kunstmatige intelligentie zorgt voor een ingrijpende verandering binnen organisaties in alle sectoren. Om AI echter op een veilige, ethische en verantwoorde manier in te voeren en toe te passen, hebben bedrijven sterke bestuursstructuren nodig die vertrouwen scheppen.
De eerste wereldwijde norm voor AI-beheersystemen, de ISO/IEC 42001, biedt een gestructureerd kader om AI-risico’s te beheersen, de transparantie te vergroten, de verantwoordingsplicht te waarborgen en de naleving van nieuwe wetgeving te ondersteunen, waaronder de Europese AI-verordening.
Het behalen van een certificering toont aan dat uw organisatie over degelijke controlemaatregelen beschikt voor de ontwikkeling, implementatie en het voortdurende beheer van AI-systemen, waardoor u vertrouwen kunt opbouwen bij klanten, investeerders, partners en toezichthouders.
Voor wie is de ISO/IEC 42001-certificering relevant?
ISO/IEC 42001 is relevant voor elke organisatie die zich bezighoudt met AI, waaronder:
AI-ontwikkelaars en -producenten
Bedrijven die AI-systemen ontwerpen, bouwen of trainen, kunnen de norm gebruiken om aan te tonen dat zij over processen beschikken voor het beheer van risico’s, gegevens, modellen, testen, monitoring en ethische overwegingen gedurende de gehele levenscyclus.
AI-leveranciers en -integrators
Organisaties die AI integreren in producten, diensten of platforms kunnen aantonen dat zij hun leveranciers beheren, de prestaties van AI valideren en de veiligheid en betrouwbaarheid van het systeem waarborgen.
Gebruikers van AI en grote ondernemingen
Bedrijven die AI inzetten – of dat nu gaat om automatisering, besluitvorming, analyse, klantervaring of interne processen – kunnen aantonen dat zij waarborgen hanteren die ervoor zorgen dat AI op verantwoorde wijze wordt gebruikt, met duidelijk toezicht, transparantie en passende menselijke betrokkenheid.
ISO/IEC 42001 is geschikt voor elke organisatie die met AI werkt, ongeacht de omvang, de sector of de technische ontwikkelingsfase.
Voordelen van een ISO/IEC 42001-certificering
Certificering kan u helpen om:
- u te onderscheiden in een concurrerende markt door aan te tonen dat u op verantwoorde en betrouwbare wijze met AI omgaat;
- het vertrouwen van klanten en belanghebbenden te versterken in de manier waarop u AI-technologieën ontwikkelt en gebruikt;
- te voldoen aan nieuwe regelgeving, waaronder de Europese AI-verordening;
- uw reputatie op het gebied van ethische, transparante en veilige AI-praktijken te versterken;
- het bestuur te verbeteren en risico’s te beperken door middel van gestructureerd toezicht en voortdurende verbetering;
- uw positie te versterken bij aanbestedings- en inkoopkaders, waar steeds meer vraag is naar vertrouwen en verantwoordingsplicht op het gebied van AI;
- robuustere en beter reproduceerbare AI-processen te ontwikkelen die de betrouwbaarheid en prestaties ten goede komen;
- intern vertrouwen en de nodige capaciteiten op te bouwen om AI op grote schaal in te voeren.
Zes stappen voor de implementatie van ISO/IEC 42001 met BSI
BSI beveelt de volgende aanpak aan om organisaties te helpen hun certificeringstraject met duidelijkheid en vertrouwen te doorlopen.
Stap 1: Begrijp de norm
Begin met het doornemen van de norm BS ISO/IEC 42001:2023 om inzicht te krijgen in de doelstellingen en belangrijkste eisen ervan. Aanvullende normen zoals ISO/IEC 22989 (AI-concepten) en ISO/IEC 23894 (AI-risicobeheer) kunnen uw implementatie eveneens ondersteunen.
Stap 2: Zorg voor leiderschap en bestuur
Zorg ervoor dat het hogere management op één lijn zit en zich volledig inzet. Hun betrokkenheid is essentieel voor het toewijzen van middelen, het vaststellen van doelstellingen en het verankeren van een cultuur van verantwoorde en controleerbare AI in de gehele organisatie.
Stap 3: Breng uw AI-landschap en verantwoordelijkheden in kaart
Maak een overzicht van waar en hoe AI binnen uw organisatie wordt gebruikt, ontwikkeld of geïntegreerd. Bepaal welke rol u speelt in het AI-ecosysteem, bijvoorbeeld als ontwikkelaar, aanbieder, gebruiker of een combinatie daarvan, en breng het bestaande beleid, de processen en de risico’s in kaart.
Stap 4: Voer een lacuneanalyse uit en onderzoek de trainingsmogelijkheden
Beoordeel uw huidige beheersmaatregelen aan de hand van de eisen van ISO/IEC 42001. Zo kunt u prioriteiten stellen, hiaten opsporen en een begin maken met het opzetten van uw Artificial Intelligence Management System (AIMS).
Veel organisaties kiezen er in deze fase voor om hun interne capaciteiten te versterken via trainingen van de BSI Academy, waaronder:
- De basis ISO/IEC 42001
- Implementatie ISO/IEC 42001
- Interne auditor ISO/IEC 42001
Ondersteuning voorafgaand aan certificering
Voorafgaand aan uw formele audit kan BSI een pre-certificatiebeoordeling uitvoeren. Dit is een gestructureerde evaluatie van uw AIMS om sterke punten, verbeterpunten en de algehele gereedheid in kaart te brengen. Dit kan het vertrouwen aanzienlijk vergroten en het risico op onverwachte bevindingen tijdens de certificeringsaudit verminderen.
Stap 5: Bouw capaciteit op en implementeer uw AIMS
Implementeer het beleid, de processen en de controles die de norm voorschrijft, met betrekking tot bestuur, risicobeheer, transparantie, beveiliging, monitoring en voortdurende verbetering. Trainingen en interne betrokkenheid dragen ertoe bij dat teams hun rol begrijpen en het AIMS-systeem effectief kunnen gebruiken.
Stap 6: Controleer, verfijn en bereid u voor op certificering
Voer interne audits en managementbeoordelingen uit om te controleren of uw AIMS naar behoren functioneert. Zodra u er klaar voor bent, voert BSI een onafhankelijke beoordeling uit om de naleving te controleren en verbeteringen op de lange termijn te ondersteunen.
Waarom kiezen voor BSI voor ISO/IEC 42001-certificering?
Als wereldwijde koploper op het gebied van normontwikkeling en certificering speelt BSI een actieve rol bij het vormgeven van de toekomst van veilige en verantwoorde kunstmatige intelligentie. Onze auditors en technische experts beschikken over diepgaande kennis op het gebied van gereguleerde sectoren, digitale technologieën en governance.
We ondersteunen organisaties door:
- de eerste certificatie-instantie te zijn die door UKAS is geaccrediteerd voor ISO/IEC 42001-certificering, in combinatie met RvA-accreditatie in Nederland;
- een uitgebreid trainingsaanbod op het gebied van AI, governance en ISO/IEC 42001 te bieden;
- ervaren auditors in te zetten die zowel traditionele managementsystemen als nieuwe AI-toepassingen door en door kennen;
- hybride audits en audits op afstand te verzorgen, evenals een wereldwijd netwerk van auditors te bieden, waardoor BSI u kan certificeren volgens ISO/IEC 42001, ongeacht uw locatie;
- wereldwijde erkenning en geloofwaardigheid die het vertrouwen van de markt versterken. U ontvangt een BSI-keurmerk waarmee u uw certificering volgens ISO/IEC 42001 kunt aantonen. Dit keurmerk kunt u gebruiken in uw marketingmateriaal, zoals e-mailhandtekeningen, uw website, promotiemateriaal en aanbestedingsdocumentatie.
