Yapay zekâ, her sektörden kuruluşları dönüşüme uğratıyor. Ancak işletmelerin yapay zekâyı güvenli, etik ve sorumlu bir şekilde benimseyip uygulamaya koyabilmeleri için güven veren güçlü yönetişim yapılarına ihtiyaçları vardır.
Dünyanın ilk Yapay Zekâ yönetim sistemi standardı ISO/IEC 42001; yapay zekâ risklerini yönetmek, şeffaflığı artırmak, hesap verebilirliği sağlamak ve AB Yapay Zekâ Yasası dâhil olmak üzere geliştirilmekte olan yasal düzenlemelere uyumu desteklemek için yapılandırılmış bir çerçeve sunar.
Belgelendirme almak, kuruluşunuzun yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi, uygulamaya alınması ve sürekli yönetimine yönelik sağlam kontrol mekanizmalarına sahip olduğunu gösterir ve müşteriler, yatırımcılar, ortaklar ve düzenleyiciler nezdinde güven inşa etmenize yardımcı olur.
ISO/IEC 42001 belgelendirmesini kimler alabilir?
ISO/IEC 42001, aşağıdakiler de dâhil olmak üzere yapay zekâ teknolojileriyle çalışan her kuruluş için uygundur:
Yapay Zekâ Geliştiricileri ve Üreticileri
Yapay zekâ sistemlerini tasarlayan, geliştiren veya eğiten şirketler, bu standardı kullanarak söz konusu sistemlerin yaşam döngüsü boyunca riskleri, verileri, modelleri, testleri, izleme süreçlerini ve etik hususları yönetmek için gerekli süreçlere sahip olduklarını gösterebilirler.
Yapay Zekâ Sağlayıcıları ve Entegratörleri
Ürünlerine, hizmetlerine veya platformlarına yapay zekâ entegre eden kuruluşlar, tedarikçi yönetimini sağladıklarını, yapay zekâ performansını doğruladıklarını ve sistem güvenliğini ve güvenilirliğini garantiye aldıklarını kanıtlayabilirler.
Yapay Zekâ Kullanıcıları ve Kurumsal İşletmeler
Otomasyon, karar verme, analitik, müşteri deneyimi veya kurum içi süreçlerde yapay zekâ kullanımını benimseyen işletmeler yapay zekânın sorumlu bir şekilde, net bir gözetim, şeffaflık ve uygun insan müdahalesi ile kullanıldığını garanti eden kontrol mekanizmalarına sahip olduklarını gösterebilirler.
ISO/IEC 42001, büyüklüğü, sektörü veya teknik olgunluk düzeyi ne olursa olsun, yapay zekâ alanında faaliyet gösteren her türlü kuruluş için uygundur.
ISO/IEC 42001 belgelendirmesinin faydaları
Belgelendirme süreci size şu konularda yardımcı olabilir:
- Sorumlu ve güvenilir yapay zekâ yönetimine sahip olduğunuzu kanıtlayarak rekabetçi bir pazarda öne çıkmak;
- Yapay zekâ teknolojilerini geliştirme ve kullanma biçiminize dair müşteri ve paydaş güvenini pekiştirmek;
- AB Yapay Zekâ Yasası dâhil olmak üzere, geliştirilmekte olan düzenlemelere uyumu artırmak;
- Etik, şeffaf ve güvenli yapay zekâ uygulamaları konusunda itibarınızı güçlendirmek;
- Yapılandırılmış denetim ve sürekli iyileştirme süreçleriyle yönetişimi iyileştirirken riskleri azaltmak;
- Yapay zekâda güven ve hesap verebilirliğin giderek daha fazla arandığı ihaleler ve tedarik çerçevelerinde konumunuzu güçlendirmek;
- Güvenilirliği ve performansı destekleyen daha sağlam ve tekrarlanabilir yapay zekâ süreçleri oluşturmak;
- Yapay zekâyı geniş ölçekte benimsemek için kurum içi güven ve yetkinlik tesis etmek.
BSI ile ISO/IEC 42001 standardını uygulamaya koymanın altı adımı
BSI, kuruluşların belgelendirme sürecini netlik ve güvenle yönetmelerine yardımcı olmak amacıyla aşağıdaki yaklaşımı önermektedir.
1. Adım: Standardı anlayın
Öncelikle BS ISO/IEC 42001:2023 standardını inceleyerek standardın hedeflerini ve temel gerekliliklerini öğrenmeye başlayın. ISO/IEC 22989 (yapay zekâ konseptleri) ve ISO/IEC 23894 (yapay zekâ risk yönetimi) gibi ilgili standartlar da uygulamanızı destekleyebilir.
2. Adım: Liderlik ve yönetişim yapısını tesis edin
Üst düzey liderlerin uyum içinde ve kararlı olduklarından emin olun. Onların katılımı; kaynakların tahsis edilmesi, hedeflerin belirlenmesi ve kuruluş genelinde sorumlu ve hesap verebilir bir yapay zekâ kültürünün kalıcı hâle getirilmesi için şarttır.
3. Adım: Yapay zekâ ortamınızı ve sorumluluklarınızı tanımlayın
Kuruluşunuz içinde yapay zekânın nerede ve nasıl kullanıldığına, geliştirildiğine veya entegre edildiğine dair bir yol haritası çizin. Yapay zekâ ekosistemindeki görevlerinizi (geliştirici, sağlayıcı, kullanıcı veya bunların bir kombinasyonu gibi) belirleyin ve mevcut politika, süreç ve risklerinizi gözden geçirin.
4. Adım: Boşluk analizi yapın ve eğitim seçeneklerini keşfedin
Mevcut kontrol mekanizmalarınızı ISO/IEC 42001 standardının gerekliliklerine göre değerlendirin. Böylelikle eylemlerinizi öncelik sırasına koyabilir, eksiklikleri belirleyebilir ve Yapay Zekâ Yönetim Sisteminizi (AIMS) oluşturmaya başlayabilirsiniz.
Birçok kuruluş, bu aşamada BSI Academy eğitimleri aracılığıyla kurum içi yetkinliklerini güçlendirmeyi tercih etmektedir. Bu eğitimler arasında aşağıdakiler yer alır:
Ön belgelendirme desteği
Resmî denetiminizden önce BSI, Yapay Zekâ Yönetim Sisteminizin (AIMS) güçlü yönlerini, iyileştirilmesi gereken kısımlarını ve genel hazırlık durumunu belirlemek amacıyla yapılandırılmış bir inceleme olan Ön Belgelendirme Değerlendirmesi hizmeti sağlayabilir. Bu değerlendirme, güveni önemli ölçüde artırırken belgelendirme denetimi sırasında beklenmedik bulgularla karşılaşma riskini azaltabilir.
5. Adım: Yetkinlik tesis edin ve AIMS’nizi uygulamaya koyun
Yönetişim, risk yönetimi, şeffaflık, güvenlik, izleme ve sürekli iyileştirme konularını kapsayan, standardın gerektirdiği politika, süreç ve kontrolleri uygulayın. Eğitim ve kurum içi katılım, ekiplerin görevlerini anlamalarını ve Yapay Zekâ Yönetim Sistemini (AIMS) etkin bir şekilde işletebilmelerini sağlamaya yardımcı olur.
6. Adım: Doğrulayın, iyileştirin ve belgelendirmeye hazırlanın
Yapay Zekâ Yönetim Sisteminizin (AIMS) amaçlandığı şekilde işlediğini teyit etmek için iç denetimler ve yönetim değerlendirmeleri gerçekleştirin. Hazır olduğunuzda BSI, uyumluluğu doğrulamak ve uzun vadeli iyileştirmeyi desteklemek üzere bir bağımsız denetim gerçekleştirir.
ISO/IEC 42001 belgelendirmesi için neden BSI seçilmelidir?
Standart geliştirme ve belgelendirme alanında küresel bir lider olan BSI, güvenli ve sorumlu yapay zekânın geleceğinin şekillenmesinde aktif bir rol oynamaktadır. Denetçilerimiz ve teknik uzmanlarımız, düzenlemelere tabi sektörler, dijital teknolojiler ve yönetişim alanlarında kapsamlı bilgi birikimine sahiptir.
Kuruluşlara şu yollarla destek sağlıyoruz:
- ISO/IEC 42001 belgelendirmesi için Birleşik Krallık Akreditasyon Servisi (UKAS) tarafından akredite edilen ilk belgelendirme kuruluşu olmamızın yanı sıra, sahip olduğumuz Hollanda Akreditasyon Konseyi (RvA) akreditasyonu;
- Yapay zekâ, yönetişim ve ISO/IEC 42001 konularında kapsamlı bir eğitim portföyü;
- Hem geleneksel yönetim sistemlerini hem de gelişmekte olan yapay zekâ bağlamlarını anlayan deneyimli denetçiler;
- BSI'ın size konumunuzdan bağımsız olarak ISO/IEC 42001 belgelendirmesi verebilmesini sağlayan hibrit ve uzaktan denetim yapma hizmetinin yanı sıra dünya çapındaki denetçi ağı;
- Pazardaki güveni artıran küresel tanınırlık ve güvenilirlik (ISO/IEC 42001 belgelendirmesine sahip olduğunuzu gösteren bir BSI Güvence Belgesi alacaksınız). Güvence belgesi logosu e-posta imzaları, web sitesi, tanıtım broşürleri ve ihale belgeleri dâhil olmak üzere pazarlama materyallerinizde kullanılabilir.
